Tăng Động Giảm Chú Ý Ở Trẻ: Những Điều Cha Mẹ Cần Biết

Advertisement/Quảng cáo

Hội chứng tăng động giảm chú ý ở trẻ

Hội chứng tăng động giảm chú ý (ADHD) là một rối loạn phát triển phổ biến ảnh hưởng đến khả năng tập trung, chú ý và kiểm soát hành vi của trẻ. ADHD thường xuất hiện ở trẻ em trước 7 tuổi và có thể tiếp tục kéo dài đến tuổi trưởng thành. Để cha mẹ hiểu thêm về hội chứng này, dưới đây là các thông tin và biểu hiện của nó. Mời cha mẹ cùng tham khảo.

Tăng động giảm chú ý ở trẻ là gì?

Tăng động giảm chú ý (ADHD) là một dạng rối loạn phát triển, biểu hiện thường xuyên và kéo dài của sự giảm tập trung chú ý, hấp tấp và hoạt động quá mức so với những đứa trẻ khác cùng lứa tuổi, gây ảnh hưởng đến học tập, phát triển cảm xúc, kĩ năng xã hội và sinh hoạt của trẻ.

Biểu hiện của tăng động giảm chú ý ở trẻ

Trẻ mắc ADHD thường rất hiếu động và tò mò nhưng sẽ có sự khác biệt giữa hành vi bình thường và 5 biểu hiện chính của tăng động giảm chú ý. Trẻ tăng động giảm chú ý sẽ có nhiều biểu hiện hiếu động và giảm chú ý nghiêm trọng hơn so với trẻ có cùng độ tuổi. Hành vi này thường xuyên xuất hiện ở nhiều môi trường khác nhau (như ở nhà, trường học) và gây ảnh hưởng đến học tập cũng như các mối quan hệ xã hội. Cụ thể như:

1. Hiếu động quá mức

• Hoạt động liên tục: Trẻ tăng động giảm chú ý thường hoạt động không ngừng nghỉ và dường như không biết mệt.
• Không ngừng cựa quậy: Khi buộc phải ngồi yên, trẻ ADHD vẫn liên tục cựa quậy, làm ồn, không để ý đến lời nhắc nhở của người lớn và không nhận thức được nguy hiểm.

2. Khả năng tập trung rất kém

• Không lắng nghe và tuân theo hướng dẫn: Trẻ tăng động giảm chú ý  thường không lắng nghe hoặc thực hiện theo hướng dẫn của người lớn.
• Dễ bị phân tâm: Trẻ mắc ADHD dễ bị phân tâm bởi những thứ xung quanh và thường không hoàn thành nhiệm vụ.
• Gặp khó khăn trong giao tiếp: Trẻ tăng động không nhớ được những gì đã nghe hoặc được dạy khi được yêu cầu nhắc lại.
• Kết quả học tập kém: Dù không kém thông minh so với bạn bè, trẻ có kết quả học tập thấp do khả năng chú ý giảm.

3. Hấp tấp, bồng bột

• Trả lời nhanh: Trẻ tăng động giảm chú ý thường trả lời trước khi người khác hỏi xong.
• Khó kiểm soát phản ứng: Trẻ không ngừng lại và suy nghĩ trước khi hành động
• Phá đám: Trẻ mắc ADHD thường chen ngang khi người khác đang nói chuyện hoặc các bạn cùng lớp đang chơi.
• Dễ mắc lỗi: Trẻ dễ mắc lỗi khi làm bài tập hoặc thực hiện các công việc khác.

4. Chậm phát triển ngôn ngữ

• Phát triển ngôn ngữ chậm: Trẻ bị tăng động giảm chú ý phát triển khả năng nói bình thường lúc đầu, nhưng sau đó chậm lại và gặp vấn đề với cấu trúc câu và diễn đạt bằng lời nói.

5. Dễ nổi nóng, khó kiềm chế cảm xúc

• Dễ giận dữ: Trẻ mắc tăng động giảm chú ý dễ nổi nóng và khó kiềm chế cảm xúc, dẫn đến xô xát hoặc làm tổn thương người khác, thậm chí là người thân trong gia đình.
• Khó có bạn thân: Trẻ thường không có bạn thân hoặc bị bạn bè xa lánh do tính cách này.

Cha mẹ phải làm gì khi có trẻ mắc tăng động giảm chú ý

Điều trị cho trẻ bị tăng động giảm chú ý cần sự kết hợp giữa thuốc và các liệu pháp tâm lý tùy vào độ tuổi và tình trạng bệnh sẽ áp dụng các phương pháp điều trị khác nhau. Dưới đây là một số phương pháp hỗ trợ cha mẹ điều trị hội chứng tăng động giảm chú ý cho trẻ.

Một số biện pháp tâm lý

Một số biện pháp tâm lý hỗ trợ trẻ mắc ADHD mà cha mẹ có thể áp dụng bao gồm:

• Giáo dục hành vi: Trao đổi với giáo viên để hỗ trợ cải thiện hành vi của trẻ ở cả trường và nhà. Ví dụ, cho trẻ ngồi bàn đầu để giảm sự phân tâm.
• Không chê bai hay quát mắng: Trẻ ADHD có lòng tự trọng cao, nên cần nhẹ nhàng và khen ngợi khi trẻ có hành vi đúng đắn.
• Hứa hẹn chắc chắn: Tránh hứa hẹn nếu không chắc chắn thực hiện được để tránh trẻ thất vọng.
• Khuyến khích hoạt động tập thể: Khuyến khích trẻ tham gia thể thao hoặc các môn võ để rèn luyện tính kỷ luật và khả năng tập trung.
• Dùng lời lẽ đơn giản, cụ thể: Tránh nói chung chung, hãy đưa ra hướng dẫn cụ thể.
• Tạo thói quen tốt: Đảm bảo trẻ có thói quen ăn uống, ngủ nghỉ đúng giờ.
• Dành nhiều thời gian hơn để trò chuyện và chơi đùa cùng trẻ để gia tăng tình cảm gia đình.

Một số loại thuốc điều trị

Đối với những trẻ mắc hội chứng ADHD ở mức độ quá nặng hoặc trên 6 tuổi thì bác sĩ có thể kê đơn thuốc để kiểm soát hành vi của trẻ một cách nhanh chóng. Các thuốc này chia thành 3 nhóm chính:

1. Nhóm thuốc chống trầm cảm

Nhóm thuốc này ít khi được áp dụng nhưng có thể đem lại hiệu quả cao đối với những trẻ bị thiếu kiểm soát, rối loạn hành vi và quá hung hăng. Một số loại thuốc chống trầm cảm có thể được sử dụng để điều trị ADHD bao gồm:

• Tricyclic antidepressants (TCAs): Chẳng hạn như Imipramine, Desipramine.
• Thuốc ức chế tái hấp thu serotonin có chọn lọc (SSRI) : Như Fluoxetine (Prozac), Sertraline (Zoloft).

2. Nhóm thuốc kích thích

Đây là nhóm thuốc phổ biến nhất trong điều trị ADHD. Các thuốc này kích thích não tiết ra các chất dẫn truyền thần kinh, đồng thời kiểm soát và hạn chế các hành vi, cảm xúc mang tính bốc đồng. Một số loại thuốc trong nhóm này bao gồm:

• Adderall (Amphetamine/Dextroamphetamine): Giúp tăng cường sự chú ý và giảm hành vi bốc đồng.
• Dexedrine (Dextroamphetamine): Tương tự như Adderall, giúp cải thiện khả năng tập trung.
• Methylphenidate (Ritalin, Concerta): Là một trong những thuốc được sử dụng phổ biến nhất, có tác dụng tăng cường sự chú ý và kiểm soát hành vi.

3. Nhóm thuốc không kích thích

Các thuốc này tuy không có tác dụng nhanh bằng nhóm thuốc kích thích nhưng lại duy trì hiệu quả lâu hơn và thường ít gây ra các tác dụng phụ nghiêm trọng. Một số loại thuốc trong nhóm này bao gồm:

• Guanfacine (Intuniv): Giúp cải thiện khả năng tập trung và kiểm soát hành vi.
• Atomoxetine (Strattera): Tác động lên norepinephrine trong não, giúp tăng cường sự chú ý và kiểm soát hành vi.

Tác dụng phụ và lưu ý khi sử dụng thuốc

• Chóng mặt, đau đầu
• Dị ứng
• Mệt mỏi, chán ăn
• Buồn nôn, rối loạn tiêu hóa
• Rối loạn giấc ngủ
• Chậm phát triển
• Cáu gắt
• Ý nghĩ tự tử

Do đó, khi cho trẻ dùng thuốc, các bậc phụ huynh cần theo dõi sát sao và tuân theo liều dùng của bác sĩ chuyên khoa. Việc theo dõi kỹ lưỡng giúp đảm bảo rằng bất kỳ tác dụng phụ nào cũng được phát hiện sớm và điều chỉnh kịp thời để đảm bảo an toàn và hiệu quả điều trị cho trẻ.

Chọn chế độ ăn phù hợp cho trẻ bị tăng động giảm chú ý (ADHD)

Duy trì một thói quen ăn uống khoa học và thực đơn lành mạnh có thể giúp kiểm soát các triệu chứng của ADHD. Dưới đây là một số gợi ý về chế độ ăn phù hợp cho trẻ tăng động giảm chú ý:

1. Tránh các loại thực phẩm không tốt

Không cho trẻ tăng động giảm chú ý ăn nhiều đồ ăn và thức uống có nhiều mì chính, đường và chất phụ gia: Các loại thực phẩm như xúc xích, pizza, bánh kẹo, snack, nước ngọt có thể làm tăng các triệu chứng của ADHD do chúng chứa nhiều chất phụ gia và đường, gây ra tình trạng quá hiếu động và khó tập trung.

2. Thực phẩm giàu Omega-3

Omega-3 là loại axit béo cần thiết cho sự phát triển não bộ và có thể giúp cải thiện khả năng chú ý và giảm các triệu chứng ADHD. Các thực phẩm giàu omega-3 bao gồm:

• Cá ngừ
• Cá thu
• Cá hồi
• Dầu olive
• Hạt điều
• Quả óc chó

3. Tăng cường ăn hoa quả và rau tươi

Các loại rau và hoa quả tươi chúng cung cấp vitamin, khoáng chất và chất xơ cần thiết cho sự phát triển toàn diện và giúp cải thiện sức khỏe não bộ. Một số loại hoa quả và rau tươi nên bổ sung:

• Táo
• Cám
• Chuối
• Dâu tây
• Rau cải xanh
• Cà rốt
• Rau xây dựng

4. Chế biến món ăn từ các loại thực phẩm giàu dinh dưỡng

Thực phẩm giàu dinh dưỡng điển hình như: thịt gà, thịt bò, các loại hải sản, bơ, rau chân vịt,… giàu protein, các dưỡng chất cung cấp đủ cho sự phát triển và hoạt động của não bộ. Một số món ăn có thể chế biến từ các loại thực phẩm này như:

• Thịt gà nướng hoặc luộc
• Thịt bò xào với rau củ
• Hải sản hấp hoặc nướng
• Salad tôm hoặc cua với bơ và rau chân vịt
• Đậu Hà Lan nấu với các loại thịt

Kết luận

Một chế độ ăn uống khoa học và lành mạnh không chỉ giúp trẻ tăng động giảm chú ý  kiểm soát các triệu chứng của ADHD mà còn hỗ trợ sự phát triển toàn diện của trẻ. Việc tránh các thực phẩm chứa nhiều đường, mì chính và chất phụ gia, đồng thời bổ sung các loại thực phẩm giàu omega-3, hoa quả, rau tươi và thực phẩm giàu dinh dưỡng là cần thiết. Phụ huynh cần chú ý lựa chọn và chế biến thực phẩm một cách hợp lý để hỗ trợ tốt nhất cho trẻ mắc ADHD.

Trẻ mắc chứng tăng động giảm chú ý sẽ ảnh hưởng rất nhiều đến học tập, hành vi và tính cách trong tương lai của trẻ. Do đó, khi trẻ có những biểu hiện như trên thì cha mẹ nên đưa con tới các chuyên khoa tâm lý, chuyên khoa nhi để được thăm khám và kết luận chính xác từ đó đưa ra phác đồ điều trị phù hợp với mỗi trẻ. Và việc kết hợp điều trị giữa thuốc – tâm lý – dinh dưỡng sẽ giúp đẩy nhanh và hỗ trợ quá trình điều trị của trẻ.

Nguồn tham khảo:

Advertisement/Quảng cáo